MBO-kit voor Onderwijs Consumenten Organisatie

Ontstressen van het overstapmoment naar een mbo studie

Help! Hoe kies ik een mbo studie? is dé vraag waar vmbo leerlingen tegen aanlopen als ze willen overstappen. In opdracht van de Onderwijs Consumenten Organisatie (OCO) deden wij ontwerpend onderzoek naar de behoeftes rond het overstapmoment en brachten daarbij de expertise van verschillende experts bijeen. Samen met leerlingen aan het vmbo, docenten, mentoren, decanen en MBO studenten ontwikkelen we de MBO-starterskit.

Nieuwe doelgroepen en leefwereld

OCO biedt onafhankelijke informatie over onderwijs in Amsterdam. Sinds 2006 is de stichting actief voor ouders en leerlingen. De focus ligt op informatie over basis- en voorgezetonderwijs, maar daar wil OCO verandering in brengen door ook de doelgroepen rond vmbo en mbo te bereiken. OCO vroeg MV daarom om de leefwereld van vmbo leerlingen en mbo studenten te onderzoeken. Welke informatie hebben studenten nodig als het gaat om rechten en plichten bij een overstap?

Hoe maak je als vmbo-er een studiekeuze?

We starten het ontwerpend onderzoek door gesprekken te voeren met bezoekers van open dagen aan verschillende mbo opleidingen. Aan de hand van een kaartenset vertellen leerlingen hoe ze een keuze maken en wat ze belangrijk vinden. Sociale druk en prestatiedruk, identiteit en verantwoordelijkheid nemen blijken belangrijke thema’s. Opvallend is de invloed van ouders en decanen bij het maken van een passende keuze.

Pop-up studio voor mbo experts in Amsterdam

In een pop-up studio op een mbo school gingen we aan de slag met mbo studenten. In de studio verbeelden zij hun ervaring rond de belangrijkste momenten in hun studietijd. We kregen inzicht in wat ze spannend vinden en welke impact het overstapmoment heeft op hun studieloopbaan.

De uitdaging voor studenten
In de pop-up studio leerden we hoe groot de overgang naar het mbo voor studenten is. Ze staan ineens op eigen benen en de financiële druk om de studie af te maken weegt zwaar. ‘Ik wil geen grote schuld opbouwen’. Deze diep gevoelde verantwoordelijkheid maakt studenten extreem bewust om de ‘juiste’ studiekeuze te maken. Een gespannen moment wat doorwerkt in de hogere jaren binnen de mbo studie. Het krijgen van steun door vrienden, familie en mentoren is van groot belang om het vol te houden tijdens het studeren.

Het belang van steun

Het bieden van steun tijdens een stressvol overgangsmoment draagt bij aan een passende studiekeuze en succesvolle loopbaan. OCO ziet kansen om in de informatievoorziening aan te sluiten bij deze behoefte. Om beter te begrijpen wat steun voor studenten betekent hielden we interviews op een mbo college in Zuidoost. We ontdekten dat een diploma de kansen op de arbeidsmarkt vergroot, maar de opleiding, huiswerk en bijbaantje combineren niet altijd makkelijk vol te houden is. Studenten zijn trots als ze hun opleiding afronden, al doen ze dat niet in hun eentje. Met fotograaf Roza Schous maakten we (duo)portretten waarop de studenten laten zien van wie ze steun ervaren. De interviews leidden tot een persoonlijke serie artikelen over het belang van deze steun. Een vorm van invoelbare informatievoorziening.

 

MBO-starterskit voor leeringen, ouders en decanen

Vanuit het onderzoek ontstond een concept om het overstapmoment te gaan ondersteunen met relevantie informatie: de MBO starterskit. Tijdens een co-creatie sessie met leerlingen, studenten en decanen van vmbo en mbo brachten we de ingrediënten voor de kit in kaart. Iedere deelnemer is daarbij ervaringsdeskundige van zijn eigen behoefte en perspectief. Zo wil de vmbo leerling weten wat je moet doen en hoe een keuze te maken, en is een decaan gericht op een goed gemaakte keuze en wil een leerling weerbaar maken voor de vervolgstudie. Door deze verschillende perspectieven bij elkaar te brengen ontstond het eerste prototype van de kit.

Hoe verder? Van angst naar vertrouwen

De wens van zowel studenten als decanen is dat de kit een verlengstuk kan worden van het keukentafel gesprek tussen ouders/opvoeders en leerlingen. Op dit moment zijn we bezig om verschillende producten uit de kit te ontwikkelen en te testen. Een productvoorbeeld is een vragenspel waarmee de angst voor het maken van de verkeerde keuze wordt omgezet naar het vertrouwen in het maken van de meest passende keuze voor de student.

Benieuwd naar de MBO-kit of meer weten over co-creatie binnen het onderwijs? We delen graag onze aanpak en inzichten.

Kernteam

OCO Fatima Jilali (MBO-expert)
Floor Kaspers
Menno van den Koppel

Service design lead Myrthe Veeneman

Design pop-up studio Sharon Vos

Support interviews vmbo Marina Simunovic

Periode

2018 - present